Takip Botu Kurarken Karşılaşılan 12 Sorun ve Çözümleri

Bir takip botunu ilk kez çalıştırmak genellikle bir hafta sonu işidir. Asıl zor olan onu altı ay boyunca çalışır tutmaktır. Bu yazıda sahada en sık karşılaşılan sorunları, nasıl fark edileceğini ve kalıcı çözümlerini topladık. Kendi botunuzu yazacaksanız bu liste yol haritanız; hazır hizmet değerlendiriyorsanız neyin bakım gerektirdiğinin dökümü olarak okuyun.

1. IP engellemesi ve erişim kısıtı

Belirti: İstekler bir süre sonra boş sayfa, hata kodu ya da doğrulama ekranı döndürmeye başlar. Genelde ilk saatlerde her şey sorunsuzdur, sonra aniden bozulur.

Sebep: Çoğu kişi bunu istek hızına bağlar ama asıl sebep genellikle davranıştır. Sabit aralıklarla gelen, hep aynı sırayla ilerleyen, tarayıcı parmak izi tutarsız olan trafik insana benzemez. Hız yalnızca tetikleyicidir.

Çözüm: Dönüşümlü IP havuzu kullanın, istek aralıklarına rastgelelik katın, oturum sürekliliğini koruyun ve gerçek tarayıcı davranışını taklit edin. Tek bir IP'den yüksek hacimli düzenli trafik, hangi hızda olursa olsun sürdürülebilir değildir.

2. Sessiz durma (en tehlikelisi)

Belirti: Yok. Sorunun tanımı zaten bu. Süreç ayakta, log akıyor, hata yok — ama bildirim gelmiyor ya da veri güncellenmiyor.

Sebep: Sayfa yapısı değişmiş ve bot boş sonuç okuyor; ya da bir istisna yakalanıp sessizce yutulmuş olabilir. try/catch blokları içinde loglanmadan geçilen hatalar bu sorunun en yaygın kaynağıdır.

Çözüm: Sürecin ayakta olup olmadığını değil, veri üretip üretmediğini izleyin. "Son 30 dakikada hiç fiyat güncellemesi yoksa uyar" kuralı, bu sorunu tek başına yakalar. Sağlık kontrolü olmadan hiçbir kurulum tamamlanmış sayılmaz.

3. Selector kırılması

Belirti: Bot çalışıyor ama fiyatlar boş geliyor veya saçma değerler okunuyor.

Sebep: Pazaryeri arayüzünü güncelledi; veriyi bulduğunuz element artık farklı bir yapıda. Bu, kaçınılmaz ve tekrarlayan bir durumdur — sorunun "olup olmayacağı" değil, "ne sıklıkla olacağı" konuşulur.

Çözüm: Tek bir seçiciye bağımlı kalmayın; birden fazla yol deneyip ilk başarılı olanı kullanın. Daha önemlisi, okunan değeri doğrulayın: fiyat sayısal mı, makul aralıkta mı, bir önceki değerden anlamsız biçimde sapmış mı?

4. Yanlış fiyat okuma

Belirti: Bildirimde 27.499 TL yerine 27 TL ya da 2749900 yazıyor. Ya da indirimli fiyat yerine üstü çizili eski fiyat okunuyor.

Sebep: Binlik ayracı ve ondalık işaretinin yanlış ayrıştırılması, ya da sayfada birden fazla fiyat elementi olması (eski fiyat, indirimli fiyat, taksit tutarı).

Çözüm: Ayrıştırmayı yerel biçime göre yapın ve mantık kontrolü ekleyin. "Fiyat bir önceki değerin %70'inden fazla saptıysa bildirim göndermeden önce doğrula" kuralı, hem yanlış alarmı hem itibar kaybını önler.

5. Mükerrer bildirim yağmuru

Belirti: Aynı ürün için art arda onlarca bildirim. Kullanıcı kısa sürede kanalı sessize alır.

Sebep: Her kontrolde "fiyat hedefin altında" koşulunun tekrar sağlanması. Durum değişmediği hâlde sistem her turda haber verir.

Çözüm: Bildirim koşulunu duruma değil, değişime bağlayın. Ayrıca bir soğuma süresi tanımlayın: aynı ürün için belirli bir süre içinde tekrar bildirim gönderilmesin.

6. Bellek sızıntısı

Belirti: Bot ilk saatlerde iyi çalışıyor, zamanla yavaşlıyor ve sonunda duruyor. Yeniden başlatınca düzeliyor.

Sebep: Kapatılmayan tarayıcı sekmeleri ve süreçleri. Her kontrol yeni bir örnek açıp düzgün kapatmazsa bellek birikir.

Çözüm: Kaynakları hata durumunda bile kapatın (finally bloğu), tarayıcı örneklerini havuzda yeniden kullanın ve periyodik yeniden başlatma planlayın. Ek olarak sunucuda bellek eşiği alarmı kurun.

7. Disk dolması

Belirti: Her şey aniden bozulur; veritabanı yazamaz, loglar kesilir, tarayıcı açılmaz.

Sebep: Log dosyaları ve tarayıcı geçici dosyaları. Ayda birkaç GB gibi görünen birikim, aylar içinde diski doldurur.

Çözüm: Log döndürme kurun, geçici dizinleri düzenli temizleyin ve disk doluluk alarmı tanımlayın. Bu, kurulumun ilk gününde yapılması gereken ve neredeyse her zaman ertelenen iştir.

8. Zaman dilimi karmaşası

Belirti: Bildirimlerin saati tutmuyor; "gece 03:00'te düşmüş" dediğiniz fırsat aslında öğlen olmuş.

Sebep: Sunucu UTC'de, veritabanı başka bir dilimde, bildirim başka bir formatta. Üç katman birbirini tutmuyor.

Çözüm: Veriyi tek bir dilimde (tercihen UTC) saklayın, yalnızca gösterim anında yerel saate çevirin. Bu düzeltme sonradan yapıldığında geçmiş veriyi de düzeltmek gerekir; baştan doğru kurmak çok daha ucuzdur.

9. Eşik ayarının yanlış kurulması

Belirti: Ya hiç bildirim gelmiyor ya da gereksiz bildirim seli var.

Sebep: Tek bir global eşik kullanmak. 500 TL'lik üründe anlamlı olan %5, 50.000 TL'lik üründe çok farklı bir tutara karşılık gelir.

Çözüm: Eşiği ürün bazında ve mümkünse hem yüzde hem mutlak tutar olarak tanımlayın. En iyi sonuç, hedef alım fiyatı belirlemekten gelir: "bu ürün X TL'nin altına inerse haber ver".

10. Tarihi dip bilgisinin olmaması

Belirti: "%20 indirim" bildirimi geliyor ama ürün zaten iki hafta önce daha ucuzdu.

Sebep: Yalnızca anlık fiyat karşılaştırması yapmak, fiyat geçmişi tutmamak.

Çözüm: Her kontrolde fiyatı kaydedin. Fiyat geçmişi zamanla en değerli varlığınız hâline gelir; gerçek fırsatı sıradan indirimden ayırmanın tek yolu budur. Bu yüzden veritabanı yedeği kritiktir.

11. Bildirim kanalının boğulması

Belirti: Bildirimler gecikmeli geliyor ya da hiç ulaşmıyor.

Sebep: Mesajlaşma servislerinin gönderim hızı sınırları. Aynı anda çok sayıda bildirim üretildiğinde kuyruk oluşur ve mesajlar geç düşer.

Çözüm: Bildirimleri kuyruğa alın, hız sınırına saygılı gönderin ve aynı turda oluşan çok sayıda fırsatı tek bir özet mesajda birleştirin.

12. Bakımın planlanmamış olması

Belirti: Bot birkaç ay sorunsuz çalışıyor, sonra bir güncelleme sonrası bozuluyor ve düzeltmek günler sürüyor.

Sebep: Kurulumun "bitmiş bir proje" sanılması. Oysa takip botu, hedefi sürekli değişen bir sistemdir.

Çözüm: Bakımı bir kalem olarak kabul edin. Ya düzenli zaman ayırın ya da bu yükü devredin. Arada kalan seçenek — "bozulunca bakarım" — pratikte en pahalı olanıdır, çünkü bozulmayı fark ettiğinizde çoktan fırsat kaçırmışsınızdır.

Kontrol listesi

• Sağlık kontrolü var mı? (süreç değil, veri akışı izleniyor mu)
• Okunan fiyat doğrulanıyor mu? (sayısal, makul aralıkta, ani sapma kontrolü)
• Mükerrer bildirim engeli ve soğuma süresi tanımlı mı?
• Log döndürme ve disk alarmı kurulu mu?
• Fiyat geçmişi kaydediliyor ve yedekleniyor mu?
• Zaman dilimi tek noktada standartlaştırılmış mı?
• Eşikler ürün bazında mı tanımlı?
• Kaynaklar hata durumunda da kapatılıyor mu?
• Bakım için düzenli zaman ayrılmış mı?

Özet

Takip botu kurmanın zorluğu ilk çalıştırmada değil, sürdürmededir. Listedeki sorunların çoğu tek tek küçük görünür ama birleştiklerinde sistemin güvenilirliğini yok ederler. Kendi kurulumunuzu yapacaksanız en azından sağlık kontrolü, fiyat doğrulama ve mükerrer bildirim engeli olmadan yayına almayın.